Altcoin season từng được xem như một “quy luật ngầm” của thị trường crypto: Bitcoin tăng trước, Ethereum bứt phá theo sau, rồi altcoin đồng loạt tăng mạnh trên diện rộng. Với nhiều nhà đầu tư, đây gần như là giai đoạn “dễ kiếm tiền nhất” trong mỗi chu kỳ.
Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024–2025, mô hình quen thuộc này không còn vận hành như trước. Bitcoin liên tục lập đỉnh mới, tổng vốn hóa thị trường crypto vẫn duy trì ở mức cao, nhưng phần lớn altcoin lại không tạo được một mùa tăng đồng loạt. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: Altcoin season đang biến mất, hay chỉ đang thay đổi bản chất?
Khi tổng vốn hóa tăng, nhưng dòng tiền không còn lan tỏa
Quan sát biểu đồ Crypto Total Market Cap (TOTAL), thị trường vẫn cho thấy sức mạnh rõ ràng. Tổng vốn hóa từng tiến sát vùng 3.8–4.2 nghìn tỷ USD trước khi điều chỉnh về quanh 2.9 nghìn tỷ. Đây không phải là một cú “crash”, mà là một nhịp điều chỉnh mang tính phân hóa.
Hình 1: So sánh vốn hóa thị trường crypto, TradingView
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: dòng vốn không rút khỏi crypto, mà chỉ thay đổi cách phân bổ.
Bitcoin vẫn giữ vai trò trung tâm. Dù market cap BTC có những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, tỷ trọng của nó trong TOTAL vẫn duy trì ở mức cao. Trong các chu kỳ trước, Bitcoin thường tăng trước rồi “nhường sân” cho altcoin. Chu kỳ hiện tại lại khác: BTC tăng và tiếp tục giữ dòng tiền.
Ethereum, tài sản từng đóng vai trò “cầu nối” từ BTC sang altcoin, cũng không còn thể hiện được sự vượt trội rõ ràng. Từ năm 2024, ETH tăng yếu hơn BTC, sideway nhiều hơn, và không tạo ra pha outperform đủ mạnh để kích hoạt một làn sóng altcoin diện rộng.
Hệ quả là TOTAL3 (vốn hóa của toàn bộ altcoin ngoài BTC và ETH) trở nên yếu và phân mảnh. Thay vì tăng đồng pha, altcoin chỉ tăng theo từng cụm narrative riêng lẻ như AI, RWA, meme hay hạ tầng, trong khi phần lớn thị trường còn lại gần như đứng ngoài cuộc chơi.
Vì sao altcoin season từng tồn tại – và vì sao điều đó đang thay đổi?
Altcoin season không phải là một quy luật tự nhiên. Nó là sản phẩm của một thị trường non trẻ, kém hiệu quả và thiếu các công cụ tài chính hoàn chỉnh.
Trong quá khứ, crypto có thanh khoản nhỏ, động lực chính đến từ retail FOMO, và gần như không có ETF, options hay các công cụ yield để dòng tiền “đứng yên”. Để giữ lợi nhuận mà vẫn ở lại thị trường, nhà đầu tư buộc phải xoay vòng vốn từ BTC sang altcoin. Altcoin season vì thế gần như là kết cục tất yếu.
Từ cuối năm 2023, bức tranh này đã thay đổi đáng kể. Dòng tiền tổ chức tiếp cận crypto như một asset class, không còn là một trò chơi đầu cơ ngắn hạn. Họ ưu tiên thanh khoản, quy mô, khả năng thoát lệnh và yếu tố pháp lý. Trong bối cảnh đó, câu hỏi trở nên rất thực tế: liệu dòng tiền lớn có lý do gì để chase các altcoin vốn hóa nhỏ?
ETF càng làm xu hướng này rõ ràng hơn. ETF mang tiền vào crypto, nhưng đó là dòng tiền thụ động, không xoay vòng và không chạy theo narrative. Nếu trước đây việc chốt lời BTC thường dẫn đến altcoin, thì nay dòng tiền hoàn toàn có thể… dừng lại ngay ở BTC và ETH.
Altcoin season không biến mất, nhưng “thay đổi”
Trên thực tế, altcoin season vẫn xuất hiện trong những năm gần đây. Altcoin Season Index nhiều lần vượt mốc 75/100. Tuy nhiên, mỗi đợt chỉ kéo dài vài tuần, thậm chí chỉ vài chục ngày, với thời gian trung bình khoảng 17 ngày. BTC dominance thường chỉ suy yếu trong thời gian rất ngắn trước khi dòng tiền quay trở lại các tài sản cốt lõi.
Hình 2: Chỉ số Altcoin Season, Coinglass
Hình 3: Chỉ số Altcoin Season, BlockchainCenter
Một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến altcoin là đòn bẩy. Khi giá altcoin tăng, nhiều người mở vị thế margin, làm open interest tăng nhanh và funding rate trở nên cao. Thị trường lúc này trở nên mong manh, vì một cú giảm nhẹ có thể kích hoạt thanh lý hàng loạt. Ngày nay, các market maker kiểm soát rủi ro chặt hơn: khi biến động tăng, họ rút thanh khoản, làm spread giãn, khiến giá khó đi quá xa và thường quay về vùng cân bằng nhanh chóng. Nói cách khác, altcoin dễ “nóng” nhưng khó duy trì trend lâu.
Kết luận
Altcoin season không biến mất. Nó chỉ thay đổi hình dạng: từ một làn sóng tăng diện rộng sang những đợt tăng ngắn, chọn lọc và khắc nghiệt hơn. Có lẽ câu hỏi không còn là “bao giờ altcoin season quay lại?”, mà là liệu chúng ta có còn mong đợi một thị trường nơi mọi thứ tăng chỉ vì mọi thứ từng tăng hay không.
Thị trường crypto không yếu đi vì altcoin season ngắn hơn. Ngược lại, điều đó cho thấy thị trường đang trưởng thành và không còn dễ dãi như trước. Trader nên lưu ý rằng những đợt tăng ngắn hạn và chọn lọc của altcoin có thể biến động mạnh hơn và rủi ro cao hơn so với các đợt tăng rộng trên thị trường trong quá khứ.
