Tóm tắt
Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ nhất trong năm qua rằng họ sẵn sàng can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối (FX) nếu đồng yên tiếp tục mất giá và được coi là không phù hợp với các yếu tố kinh tế cơ bản. Tuyên bố này được đưa ra khi đồng yên một lần nữa tiến gần đến mức yếu nhất trong khoảng 11 tháng so với đồng đô la Mỹ, làm dấy lên lo ngại về lạm phát, sự ổn định kinh tế trong nước và các tác động lan tỏa tiềm tàng đối với thị trường châu Á và dòng vốn toàn cầu.
Đồng Yên Suy Yếu: Áp Lực Cơ Bản và Đầu Cơ
Trong suốt cuối năm 2025, đồng yên tiếp tục chịu áp lực mạnh do sự kết hợp giữa sự khác biệt trong chính sách tiền tệ toàn cầu và dòng vốn đầu cơ. Trong khi một số ngân hàng trung ương lớn đã bắt đầu phát tín hiệu về việc nới lỏng lãi suất mạnh mẽ hơn, Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) vẫn duy trì cách tiếp cận rất thận trọng đối với việc bình thường hóa chính sách sau nhiều năm lãi suất cực thấp.
Kết quả là, chênh lệch lợi suất giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ vẫn còn lớn, khuyến khích các nhà đầu tư duy trì giao dịch chênh lệch lãi suất và vị thế bán khống đồng yên. Tỷ giá USD/JPY một lần nữa đã di chuyển vào vùng 156-157, một mức mà các nhà chức trách Nhật Bản thường coi là nhạy cảm.
Mặc dù Ngân hàng Nhật Bản đã nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm (0,75%), thị trường vẫn coi lập trường của BOJ là ôn hòa hoặc chưa đủ mạnh mẽ, cho phép áp lực giảm giá đối với đồng yên tiếp tục kéo dài.
Ngoài ra, các nhà phân tích cảnh báo về sự mất giá hơn nữa do lo ngại về thâm hụt ngân sách chính phủ kỷ lục và việc mở rộng tài chính của Nhật Bản, điều này có thể làm trầm trọng thêm tình hình tài chính quốc gia.
Chính phủ Nhật Bản: “Chúng tôi sẵn sàng hành động”
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản nhấn mạnh rằng chính phủ có “quyền tự do” để ứng phó với những biến động tỷ giá quá mức. Ông nhấn mạnh rằng sự suy yếu hiện tại của đồng yên không phản ánh đầy đủ các yếu tố kinh tế cơ bản của Nhật Bản và có thể do hoạt động đầu cơ trên thị trường ngoại hối gây ra.
Những người tham gia thị trường mô tả tuyên bố này là lời cảnh báo can thiệp mạnh mẽ nhất kể từ lần cuối Nhật Bản tham gia thị trường ngoại hối. Ngay sau những bình luận này, đồng yên đã mạnh lên trong phiên giao dịch, phản ánh sự nhận thức ngày càng cao của nhà đầu tư về rủi ro can thiệp trực tiếp.
Tại sao Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn có vẻ ôn hòa?
Mặc dù đã tăng lãi suất lên mức cao nhất trong gần ba thập kỷ, BOJ vẫn bị thị trường đánh giá là chưa đủ quyết liệt để hỗ trợ đồng yên. Có một số lý do chính cho nhận định này:
- Truyền thông chính sách rất thận trọng
BOJ đã nhiều lần nhấn mạnh rằng việc thắt chặt sẽ được thực hiện dần dần để tránh gây nguy hiểm cho sự phục hồi kinh tế. - Gánh nặng tài chính lớn của Nhật Bản
Tỷ lệ nợ chính phủ cao của quốc gia này có nghĩa là việc tăng lãi suất mạnh mẽ có thể làm tăng đáng kể chi phí tài chính của chính phủ. - Lạm phát chưa thực sự ổn định
BOJ muốn đảm bảo rằng lạm phát được hỗ trợ bởi tăng trưởng tiền lương và nhu cầu trong nước, chứ không chỉ do sự mất giá của đồng tiền.
Impact of Yen Weakness on the Japanese Economy
Việc đồng Yên mất giá có tác động kép đối với nền kinh tế Nhật Bản:
Tác động tích cực
- Cải thiện khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu Nhật Bản.
- Tăng lợi nhuận của các tập đoàn đa quốc gia khi quy đổi sang đồng Yên.
Tác động tiêu cực
- Làm tăng lạm phát nhập khẩu, đặc biệt là đối với năng lượng và thực phẩm.
- Ảnh hưởng đến sức mua của hộ gia đình.
- Nguy cơ làm suy yếu sự ổn định kinh tế nếu biến động tiền tệ tăng mạnh.
Trong bối cảnh này, chính phủ Nhật Bản ngày càng nhấn mạnh rủi ro của lạm phát nhập khẩu, một vấn đề nhạy cảm về mặt xã hội và chính trị.
Hậu quả khu vực và toàn cầu
Đồng Yên yếu hơn và mối đe dọa can thiệp của Nhật Bản có thể gây ra những tác động lan rộng hơn:
- Các đồng tiền châu Á khác có thể chịu áp lực do các vấn đề về khả năng cạnh tranh xuất khẩu và tâm lý khu vực.
- Dòng vốn toàn cầu có thể dịch chuyển nếu sự can thiệp làm giảm biến động hoặc thay đổi kỳ vọng về chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ).
- Thị trường tài chính toàn cầu theo dõi sát sao Nhật Bản như một chỉ báo quan trọng về hướng đi của chính sách tiền tệ toàn cầu, do vai trò đáng kể của các nhà đầu tư Nhật Bản trên thị trường trái phiếu quốc tế.
Đồng yên từ lâu đã được biết đến là một loại tiền tệ tài trợ chính. Những biến động mạnh của đồng yên có thể kích hoạt việc đảo chiều các giao dịch chênh lệch lãi suất, gây ảnh hưởng đến nhiều loại tài sản trên phạm vi toàn cầu.
Kết luận
Cảnh báo mạnh mẽ của chính phủ Nhật Bản báo hiệu lập trường không khoan nhượng ngày càng tăng đối với sự biến động quá mức của đồng yên. Mặc dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn thận trọng, nhưng chính phủ đang thể hiện sự sẵn sàng hành động trực tiếp trên thị trường ngoại hối. Đối với thị trường toàn cầu, vấn đề này không chỉ liên quan đến đồng yên, mà còn liên quan đến sự ổn định của dòng vốn châu Á và hướng đi tương lai của chính sách tiền tệ toàn cầu.
